Tworzenie responsywnych kursów e-learningowych w Adobe Captivate 8

Tworzenie responsywnych kursów e-learningowych w Adobe Captivate 8

Edukacja kolejny raz stoi przez wyzwaniami stawianymi przed nią przez postęp technologiczny i zmiany zachodzące w społeczeństwach. W szkołach jest już pokolenie które nie zna świata bez komputerów, smartfonów, internetu. Dla obecnych uczniów korzystanie z w tych urządzeń jest naturalne i frustrację budzi to, że nie wszystkie treści da się odtwarzać na wszystkich urządzeniach.

Urządzenia mobilne coraz intensywniej konkurują z komputerami. Już w tej chwili jest ich na świecie więcej niż ludzi.[1] Rosnąca popularność urządzeń mobilnych wpływa na zmianę standardów projektowania aplikacji, stron internetowych, ale także kursów e-learningowych. Twórcom wszystkich powyższych zależy na dotarciu do możliwie największego grona odbiorców, a co za tym idzie dostosowaniu swoich produktów do możliwie największej liczby urządzeń.

Najpopularniejsze urządzenia mobilne to telefon, smartfon i tablet. Wyparły one palmtopy i komputery kieszonkowe. Coraz skuteczniej zastępują cyfrowe aparaty fotograficzne, odtwarzacze mp3 i mp4, a nawet z nawigacje satelitarne GPS. Ciągłe zwiększanie ich wydajności, ma wpływ na przekształcanie aplikacji funkcjonujących dotychczas tylko na komputerach na aplikacje mobilne.

Wraz z ekspansją urządzeń przenośnych rośnie liczba osób, dla których Internet mobilny staje się głównym źródłem dostępu do sieci.

Projektowanie aplikacji i stron tak, by sprostały wymaganiom dużej liczby konkretnych urządzeń jest naturalną konsekwencją ich ciągle rosnącego znaczenia. Jednak wielość opcji dotyczących m.in. rozmiaru ekranu sprawia, że projektowanie stron/ aplikacji/e-kursów na wybrane modele urządzeń zaspokoi potrzeby stosunkowo niewielkich grup odbiorców. Trzeba także podkreślić, że normą staje się korzystanie w ciągu dnia z kilku urządzeń: laptopa, smatforna, tabletu. Bardzo silnym trendem w projektowaniu tych urządzeń i aplikacji na nie jest doprowadzenie do sytuacji, w której te same treści oraz  możliwość ich kreacji i edycji będą na wielu urządzeniach.

Responsive Web Design (RWD)

W 2010 roku Ethan Marcotte po raz pierwszy użył określenia Responsive Web Design (RWD) dla opisania technologii, dzięki której raz zaprojektowane aplikacje lub strony internetowe będą dostosowywały swój wygląd do wyświetlania na wielu różnych typach urządzeń.[2]

Zalety takiego podejścia do projektowania stron internetowych:

  • te same treści są wyświetlane użytkownikom niezależnie od urządzania, z którego korzystają;
  • oszczędzane są zasoby serwerów ponieważ nie ma potrzeby przechowywania wielu wersji strony;
  • obrazy są skalowane;
  • wprowadzany kod HTML jest taki sam;
  • nie ma potrzeby, aby tworzone były odrębne adresy URL i przekierowania;
  • pozytywny wpływ na SEO, czyli optymalizację dla wyszukiwarek internetowych.

Wadami RWD są:

  • czas ładowania strony na urządzeniach mobilnych może być dłuższy niż czas ładowania strony dla nich zoptymalizowanej;
  • nie we wszystkich przypadkach wersja responsywna będzie miała porównywalną jakość do wersji mobilnej.

Czas przygotowywania stron responsywnych jest dłuższy niż tworzenie zwykłych stron, co może być postrzegane jako wada, ale jeśli zmierzyć czas poświęcony na przygotowywanie kilku wersji serwisów na potrzeby różnych urządzeń, to i tak ten model pracy pozwoli na zaoszczędzenie czasu.

Responsive e-Learning Design (RED) – czyli projektowanie responsywnych kursów e-learningowych

Responsywne projektowanie to standard, który zaczyna być wykorzystywany w e-learningu. Dzięki temu nie jest konieczne tworzenie i publikowanie e-kursów osobno, jako natywne aplikacje (np. dla iPhone’a, androida, blackberry,) w wersji flash na komputery typu desktop i w wersji HTML5 dla tabletów i smartfonów. Uczestnicy kursów mogą korzystać podczas nauki z urządzenia, do którego w danym momencie mają dostęp.

Z punktu widzenia nauczyciela zaletami tworzenia kursów responsywnych są m.in. możliwość śledzenia i aktualizowania tylko jednej wersji kursu, zamieszczanie kursów na jednym systemie LMS (Learning Management System), zmniejszenie nakładów czasowych i finansowych – nie produkujemy bowiem kilku wersji kursu a jedną działającą na wielu urządzeniach.

Z punktu widzenia uczestnika kursu niewątpliwą zaletą jest możliwość przerwania odtwarzania kursu na jednym urządzeniu i kontynuowanie nauki na innym.

Oprogramowanie

Na obecną chwilę jedynym narzędziem authoringowym umożliwiającym tworzenie responsywnych e-kursów jest Adobe Captivate 8. Na koniec 2014 roku zapowiadane są wydania innych popularnych narzędzi do tworzenia e-kursów m.in. Articulate i Lectory, które również będą udostępniać tę opcję.

Program Adobe Captivate 8 pozwala na stworzenie kursu w 3 układach. Domyślenie ustawione rozdzielczości to: 1024px, 768px, 360px –  każdą z tych wartości można modyfikować wedle potrzeb określonej grupy odbiorców.

Interfejs programu (znacznie zmieniony w stosunku do poprzednich wersji programu) pozwala na płynne przechodzenie z widoku podstawowego na widok tabletu i smartfona. W każdym z widoków możliwa jest edycja poszczególnych elementów składowych ekranu oraz zmiana ich położenia, tak by w możliwie najbardziej efektywny sposób wykorzystać dostępną przestrzeń. Szablony dostępne w programie są dostosowane do odtwarzania na wielu urządzeniach. W przypadku pracy w widokach tabletu i smartfona niektóre z elementów wzorca slajdów (masterslide) zostają usunięte bądź zmienione zostaje ich położenie.

Dodatkowo niezmiernie istotną, z punktu widzenia RWD, nową funkcjonalnością jest obsługa gestów na urządzeniach mobilnych. Dzięki temu możliwe jest powiększanie obrazu za pomocą gestu uszczypnięcia (pinch-to-zoom) i nawigowanie po kursie za pomocy przesuwania palcem (swipe).

Nowością w tej wersji programu jest także geolokalizacja, dzięki której wyświetlanie treści kursu może zmieniać się wraz z miejscem, w którym przebywa jego uczestnik.

W najnowszej wersji Adobe Captivate responsywne są zarówno zwykłe statyczne ekrany, jak i ekrany zawierające filmy wideo, interakcje, symulacje oprogramowania, wideo demonstracje i quizy.

Program dysponuje kilkoma predefiniowanymi typami projektów. Są to m.in. symulacja oprogramowania, projekt z prezentacji PowerPoint, wideo demonstracja i projekt responsywny.

Szablony w programie posiadają już zdefiniowaną szatę graficzną. Możliwy jest jednak wybór wersji kolorystycznej. W każdym szablonie (poza szablonem blank – pustym) znajdziemy wzorcowe slajdy z układami treści zarówno dla zwykłych ekranów, jak i dla ekranów z quizami.

[1] Raport: Cisco Visual Networking Index: Global Mobile Data Traffic Forecast Update, 2013–2018, http://www.cisco.com/c/en/us/solutions/collateral/service-provider/visual-networking-index-vni/white_paper_c11-520862.html [z dnia 02.06.2014]

[2] E.Marcotte, Responsive Web Design, A list apart, no 306 http://alistapart.com/article/responsive-web-design/ [z dnia: 08.06.2014]